
Սուրբ Նիկոդեմոս Վատոպեդցու պատկերակը ներկայացնում է տասնչորսերորդ դարի աթոնցի հեսիխաստին ժամանակակից շարժական պատկերով, որը կապված է Վատոպեդիի Սուրբ Մեծ վանքի հետ: Անանուն նկարիչը աշխատում է Աթոս լեռան շարունակական բյուզանդական գեղարվեստական ավանդույթի շրջանակներում՝ կիսաբարձր կերպարը տեղադրելով անխափան ոսկե ֆոնի վրա: Վերին դաշտում կան երկու նույնականացնող հունարեն արձանագրություններ՝ Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ և Ο ΒΑΤΟΠΕΔΙΝΟΣ: Տարեց վանականը դեմքով դեպի առաջ է ուղղված, չնայած նրա իջեցված, մի փոքր թեքված հայացքը ֆիզիոգնոմիային տալիս է խորհրդածական պահվածք:
Սուրբ Նիկոդեմոս Վատոպեդացու պատկերակ. Հեսիխաստ կերպարը
Դեմքի երկայնքով հստակ սահմանված գծերը առանձնացնում են ճակատը, այտերը և աչքերի շուրջ նեղ հատվածը: Խիտ սպիտակ մազերը գրեթե անընդհատ աղեղ են կազմում գլխի շուրջը. ներքևում երկար երկատված մորուքը մոդելավորված է կրկնվող մոխրագույն և սպիտակ գծերով: Մուգ վանական հագուստը շրջապատում է մարմինը լայն, կոմպակտ ուրվագիծով՝ խորը կապույտ ծալքերով, որոնք ապահովում են զուսպ գունային բազմազանություն: Նիկոդեմոսի աջ ձեռքում պահում է բարակ կարմիր խաչ: Ձախ ձեռքում պահում է հունարեն տեքստով բացված գլանափաթեթ, որը շեշտադրում է նրա դերը որպես ասկետական ուսուցչի: Նուրբ դեկորատիվ եզրագծով ուրվագծված լուսապսակը տեսողականորեն մնում է կլանված շրջապատող ոսկե դաշտում:
Երբ Փոքր Ասիայում տեղի ունեցած ասպատակությունները ստիպեցին նրան լքել տարածաշրջանը, Նիկոդեմոսն արդեն վանական կյանք էր վարել Քաղկեդոնի մոտ գտնվող Ավքսենտիոս լեռան վրա, նախքան Աթոս լեռ տեղափոխվելը: Վատոպեդիի մոտ նա դարձավ Գրիգոր Պալամայի հոգևոր երեցը, որը նրա հետ մնաց երեք տարի՝ 1319 թվականից մինչև Նիկոդեմոսի մահը 1322 թվականին: Պատրիարք Փիլոթեոս Կոկկինոսը հետագայում նրան նկարագրեց որպես ուշագրավ թե՛ գործնականում , թե՛ տեսության մեջ ՝ լեզվով, որը սերտորեն կապված է հեսիխաստական ավանդույթի հետ: Նրա հիշատակը նշվում է հուլիսի 11-ին, և նրա պատվին պատարագ է կատարել հիմնագիր Խարալամբոս Բուսիասը:
(Թարգմանությունը խմբագրել է Է. Ալեքսանդրակին):
